Google Earth’ü açtığımızda alıştığımız şey bellidir aslında. Dünyanın istediğimiz yerine gidiyor, şehirleri, dağları, okulları, hatta bazen kendi evimizin çatısını bile yukarıdan izliyoruz. Peki ya gördüğümüz dünyayı değiştirebilseydik ne olurdu hiç düşündünüz mü?
Google tam olarak bunu denemeye karar verdi. Gerçekten şaşırtıcı belkide bir o kadar fütüristik birşey ortaya çıktı. Google’ın görsel üretim modeli Nano Banana 2 (ben çok eğlenerek çalışıyorum kendisiyle :)) , kısa bir süreliğine Google Earth’e entegre edildi. Kısa derken gerçekenten kısa bir süre! Buraya tekrar geleceğiz.
Kullanıcıların herhangi bir konumu seçip yalnızca bir metin komutuyla o bölgenin nasıl görünebileceğini yeniden hayal etmesine imkân verildi. Üstelik sistem bunu Google Earth’ün uydu görüntüleri, hava fotoğrafları ve 3B harita verileri üzerinden yapıyordu. Yani biraz hayal promptlar ile birazda gerçekçi uydu görüntüleri ile yeni bir deneyim sundu kullanıcılarına.
Mesela Pompeii’yi seçip, “Bana bu bölgeyi Roma İmparatorluğu dönemindeki hâliyle göster.”dediğinizi düşünün. Ki bu bence özellikle eğitimciler için hatta daha da özelleştirmek gerekirse tarihçiler ve coğrafyacılar için harika bir ders etkinliği olur. Birkaç saniye sonra karşınızda harabeler değil, antik Roma’nın hareketli sokakları!Bir öğretmen için müthiş bir fikir değil mi?Tarihi bir mekânı öğrencilerin sadece kitapta okumak yerine “görmesini” sağlayabilirsiniz. Kendi öğrencilik hayatıma baktığımda zaman zaman hüzünlendiğimi itiraf etmeliyim. Çok erken gelmişim bu dünyaya! Neyse…
Bir mimar boş bir araziyi seçip üzerine planladığı yapıyı yerleştirebilir. Bir şehir plancısı gelecekteki bir projenin nasıl görünebileceğini gösterebilir bu sayede.
Hatta biraz eğlenmek isteyen biri, “Bu şehri 2050 yılında nasıl görünürdü?” diye sorup kendi geleceğini tasarlayabilir. Google’ın duyurduğu kullanım alanları arasında eğitim, mimarlık, gayrimenkul ve görsel anlatım gibi örnekler de bulunuyordu. “Du” derken gelicez oraya 😉
Buraya kadar her şey harika. Ama sonra işler biraz karışmışa benziyor. Çünkü yapay zekâya gerçek bir dünya haritasını verip “Buraya istediğim şeyi koy.” dediğinizde, ortaya yalnızca eğlenceli tarih görselleri çıkmamaya başlamış. Kullanıcılar gerçek bir konumun üzerine hiç yaşanmamış savaşlar, felaketler ve başka gerçek dışı olayları yerleştirmeyi de denemiş. İnsanoğlu işte hayal gücüne akıl sır ermiyor!
İşte bu durum karşısında Google’ın alarm zilleri çalmaya başlamış ve….hoooppp….Özelliğin kullanıma açılmasından yaklaşık bir gün sonra Google, Nano Banana’nın Google Earth’teki bu özelliğini geri çekmiş. Şirket, oluşturulan bazı görsellerin politikaları ihlal ediyor gibi göründüğünü ve daha güçlü güvenlik önlemleri üzerinde çalışacağını açıkladı.
Üstelik Google Earth’ün önemli bir özelliği var: İnsanlar ona güveniyor olması. Bu noktadan sonra insanların kafasında hep bir soru işareti kalacağı ihtimali Google için pek hoş olmasa gerek.Bir görselin Google Earth ekranında olması, ister istemez “Bu gerçek olmalı.” hissi oluşturabiliyor.Oysa yapay zekânın son aylardaki gelişimi bize artık gerçeğe benzeyen şeyler üretmekte hiç zorlanmadığını kanıtlıyor.
Google, bu duruma bir açıklık getirmek için açıklama getirmiş; oluşturulan görsellerde SynthID adı verilen dijital bir işaret bulunduğunu ve bu görsellerin ana Google Earth deneyiminde diğer kullanıcıların karşısına gerçek harita verisiymiş gibi çıkmadığını belirtti. Ancak ekran görüntüsü alınıp başka bir yerde paylaşıldığında, iş biraz daha karmaşık hâle geliyor. Etik konusuna burda hiç girmeyelim!
Ve işte benim asıl düşündüğüm nokta burada başlıyor, Eskiden “Google Earth’te gördüm.” dediğimizde büyük ölçüde gerçek bir görüntüden söz ediyorduk. Peki bundan sonra? “Google Earth’te gördüm.” Ama yapay zekâ üretmiş olabilir mi??? Sanırım yapay zekâ çağında öğrenmemiz gereken yeni becerilerden biri de bu olacak: Gördüğümüze hemen inanmak yerine, gördüğümüz şeyin kaynağını sorgulamak. Çünkü artık mesele sadece yapay zekânın ne kadar güzel görüntüler üretebildiği değil. Asıl mesele, gerçeğin içine ne kadar kolay bir şekilde kurgu yerleştirebildiğimiz.
Ve galiba Google’ın bu özelliği bir gün içinde geri çekmesi bize küçük ama önemli bir ders verdi: Bazen teknoloji “Yapabilir miyiz?” sorusundan önce “Yapmalı mıyız?” sorusuna ihtiyaç duyuyor.
Sanırım sınıfta konuştuğum gibi bir paylaşım oldu 🙂 ve sanırım sınıfımı ve öğrencilerimi özledim. Konuyu dağıtmadan gidiyorum. Herkese son bir ay tatilde iyi eğlenceler 😉
Teknoloji ile kalın…
EAY
Kaynaklar
Yerli kaynaklar
Yabancı kaynaklar
- Reuters – Alphabet rolls back AI image generation in Google Earth
- The Verge – Google Earth’s AI deepfake tool only lasted one day
- The Verge – Here’s the problem with putting an AI image generator in Google Earth
- PC Gamer – Google Earth let me turn my hometown into a warzone with AI prompts
- Times of India – Google puts Nano Banana AI image generator in Google Earth
Google’ın kendi kaynakları
Dünyaya Açılan Kapı Bilişim Teknolojileri 